ساختار و تشكيلات ديوان عالي كشور اصلاح مي‌شود

آيت‌الله محسني گركاني
                                       
آيت‌الله احمد محسني گركاني از اصلاح ساختار و تشكيلات ديوان عالي كشور در آينده نزديك خبر داد و گفت: شعب ديوان از ۴۵ شعبه به ۳۲ شعبه تقليل خواهد يافت و برنامه‌ريزي جهت ارتقاي بيش از پيش جايگاه اين مرجع عالي قضايي در سازمان جديد صورت گرفته و مراحل پاياني خود را مي‌گذراند.
رئيس ديوان عالي كشور در گفت‌وگوي اختصاصي با خبرنگار نشريه ماوي مهم‌ترين ابعاد تحول و برنامه‌ريزي در اين نهاد را تشريح كرد.
آيـت‌الـلـه مـحـسـني گركاني از كاهش چشمگير زمان رسيدگي به پرونده‌ها به عنوان يكي از شاخص‌ترين جلوه‌هاي موفقيت در ديوان عالي كشور ياد كرد و گفت: زمان رسيدگي به پرونده‌ها در ديوان عالي به طور متوسط از يك هفته تا سه ماه متغير است و امروز به‌جرات مي‌توان گفت كه اطاله دادرسي در ديوان معنا ندارد.
رئيس ديوان عالي كشور در گفت‌وگو با خبرنگار ''ماوي'' با اشـاره به افتتاح سامانه الكترونيك در ديوان عالي كشور خاطرنشان كرد: با افتتاح سامانه الكترونيك ديوان عالي كشور (برنامه)cms مراجعان مي‌توانند با در دست داشتن شماره ويژه رايانه و كد رهگيري از طريق شبكه از آخرين وضعيت پرونده خود اطلاع كسب كرده و پس از صدور راي نتيجه آن را دريافت كنند.
اين سامانه قادر است هرگونه تصميم مهم اتخاذ شده درخصوص پرونده را از طريق پيامك به تلفن همراه متقاضي ارسال نمايد. تمامي كاركنان دفاتر شعب و قضات ديوان عالي كشور نحوه كار با اين سيستم را آموخته‌اند.
آيت‌الله محسن گركاني همچنين با اشاره به ايجاد و بهره‌برداري از بايگاني راكد ديوان عالي كشور خاطرنشان كرد: اين مركز با آخرين متد علمي بايگاني تـجـهـيـز شده و به اين ترتيب، ارباب‌رجوع براي دسـتـيـابـي بـه اطـلاعـات پرونده خود مي‌توانند به ساختمان مركزي مراجعه كنند. احكام پرونده‌ها پس از آن كه از طريق نمابر دريافت و اوراق مذكور برابر اصل شد، در اختيار مراجعان گذاشته مي‌شود.
لازم به ذكر است كه محل بايگاني قبل از احداث ساختمان جديد در زيرزمين كاخ دادگستري قرار داشت و پرونده‌ها در آن محل به صورت غيراستاندارد و در معرض نابودي و خطر نگهداري مي‌شدند.
وي با اشاره به تهيه بنر و بروشورهاي مخصوص اطلاع‌رساني به ارباب‌رجوع و آگاه نمودن آنان درباره اين كه در ديوان عالي كشور به چه پرونده‌هايي رسيدگي مي‌شود، تصريح كرد: در ديوان عالي كشور واحـد كـارشـنـاسـي و ارشـاد قـضايي همواره فعال مي‌باشد و مراجعان را از حقوق قانوني‌شان آگاه مي‌كند.
گركاني در ادامه با اشاره به جلسات وحدت رويه و اصراري كه در سال جاري با جديت برگزار شده اســت، گـفــت: بــا بــرگـزاري ايـن جـلـسـات تـعـداد پرونده‌هاي مربوط تقريباً به صفر رسيده است.
رئيس ديوان عالي كشور درخصوص اصلاح ساختار و تشكيلات ديوان عالي كشور تصريح كرد: تقليل شعب از ۴۵ به ۳۲ شعبه و برنامه‌ريزي براي ارتقاي بيش از پيش ديوان در سازمان جديد صورت گرفته و اين چارت مراحل پاياني و نهايي خود را سپري مي‌كند.
وي در رابطه با نحوه اطلاع‌رساني در ديوان عالي كشور بيان داشت: در پايگاه اطلاع‌رساني ديوان عالي كشور كه حلقه ارتباطي مردم با ديوان از داخل و خارج كشور است، شرح وظايف و مواضع حقوق ديوان، اخبار روز، مقالات حقوقي و قوانين در دسترس قرار دارد. در ضـمـن پـاسـخ افـرادي كـه از طـريـق نامه الكترونيكي با ديوان ارتباط برقرار مي‌كنند، به صورت روزانه داده مي‌شود.گركاني با اشاره به همكاري مداوم ديوان عالي كشور با مجامع علمي و دانشگاهي گفت: اين همكاري در سطح بالايي قرار دارد و جـلـسـات و بـازديـدهـاي مـكـرري از ديوان توسط واحدهاي مختلف دانشگاهي در رشته‌هاي مرتبط با حقوق صورت گرفته است.
رئيس ديوان عالي كشور ادامه داد: شفاف‌سازي امور شعب و دفاتر براي ارباب‌رجوع به نحوي است كه هر شخصي كه در پرونده‌هاي ديوان داراي سمت باشد، با احراز هويت مي‌تواند مراجعه كرده و از آخرين وضعيت پرونده خود مطلع شود. اين اقدام دست دلالان و شيادان را كه با كلاهبرداري قصد اخاذي و سوءاستفاده از ارباب‌رجوع را دارند، كوتاه كرده و به اين ترتيب، مردم راساً مراجعه و پاسخ مناسب دريافت مي‌نمايند.
همچنين تكريم ارباب‌رجوع در اين مرجع در دستور كار قضات و كاركنان قرار گرفته و مديريت با هــر نـوع نـاهـنـجـاري كـه مـوجـب بـي‌احـتـرامـي بـه ارباب‌رجوع شود، به‌شدت برخورد مي‌كند.
رئيس ديوان عالي كشور يكي از ابتكارات اين ديوان براي جلوگيري از جعل در دادنامه‌ها را الصاق برچسب پيشرفته‌هالوگرام به دادنامه‌ها عنوان و تاكيد كرد: اعتبار دادنامه‌ها به وجود اين نشان خواهد بود و اين امر تا حد زيادي توانسته جعل را كاهش دهد. پيشنهاد مي‌شود در ساير مراجع قضايي نيز از اين تكنولوژي استفاده شود.
گركاني افزود: ديوان عالي كشور با ساير مراجع و سازمان‌هاي دولتي و قانوني در سطح بالايي تعامل دارد، به نوعي كه هيچ نامه و استعلامي از ديوان بدون پاسخ نمي‌ماند.
وي بازديد هيئت‌هاي خارجي از ديوان و آشنايي نمايندگان ساير ملل را موجب فخر قوه‌قضاييه خواند و گفت: در موارد پيش‌آمده به نحو شايسته از نمايندگان خارجي استقبال و جلسات با كيفيت خوبي برگزار شده است.
گركاني از ديگر ابتكارات ديوان را نشر مشروح مذاكرات آراي وحدت رويه برشمرد و گفت: تاكنون دوازده جلد چاپ شده و دو جلد ديگر در حال چاپ است. آراي وحدت رويه حقوقي و كيفري از سال ۱۳۲۳ شمسي نيز در دو مجلد حقوقي و كيفري چاپ و منتشر و در اختيار علاقه‌مندان گذاشته شده است.
وي با اشاره به كاهش چشمگير زمان رسيدگي در ديوان عالي كشور خاطرنشان كرد: زمان رسيدگي به پرونده‌ها به طور متوسط از يك هفته تا ۳ ماه است و امروز به جرات مي‌توان گفت كه اطاله در ديوان معنا ندارد و رسيدگي سريع و دقيق به پرونده‌هاي ويژه و ملي در ابعاد مختلف، مقدمات اجراي احكام الهي را فراهم مي‌كند.
رئيس ديوان عالي كشور با اشاره به حضور قضات دانشمند اهل تحقيق و تاليف داراي كرسي‌هاي دانشگاهي در ديوان تصريح كرد: اين افراد بعضاً از چهره‌هاي ماندگار دستگاه قضايي محسوب مي‌شوند.
گركاني تكريم از قضات و كاركنان، برگزاري جلسات تشويق و توديع بازنشستگان و اجراي برنامه‌هاي شايسته سالاري را از جمله اقداماتي دانست كه در ديوان انجام مي‌شود.
وي گفت: تجليل و برگزاري و اقامه شعائر اسلامي و مذهبي موجب ارتقاي سطح تدين و اخلاق عمومي كاركنان است كه بركات آن شامل ما و ارباب‌رجوع مي‌شود.
گركاني درخصوص برنامه‌هاي مستمر آسيب‌شناسي و بررسي راه‌هاي نفوذ به پرونده‌ها و تمهيدات مقابله‌اي خاطرنشان كرد: اين برنامه‌ها براي بستن راه به مداخله‌گران و ايجاد فضاي سالم براي اجراي عدالت است.
وي با تاكيد بر اهميت دادن به مسئله آموزش ضمن خدمت گفت: با ايجاد كلاس‌هاي مستمر در زمينه‌هاي مختلف،‌آموزش در ديوان نسبت به دو سال گذشته بيش از ۱۵ برابر شده است.
رئيس ديوان عالي كشور در پايان با اشاره به كاستي‌هايي كه در ديوان با آن مواجه هستند، تصريح كرد: بعد از تصويب لايحه قانوني تشكيل دادگا‌ه‌هاي عمومي در تاريخ ۱۰ مهر ۱۳۵۸، از ميزان صلاحيت ديوان عالي كشور بر احكام كاسته شد و ماده ۲۰ اين قانون آراي دادگا‌ه‌هاي حقوقي يا جزايي را كه در مقام تجديدنظر صادر مي‌شوند، غيرقابل فرجام در ديوان عالي كشور اعلام نمود. بدين وسيله رسيدگي فرجامي كه رسالت اصلي و اساسي ديوان عالي كشور بود، به فراموشي سپرده شد.
اميد است، كميسيون قضايي مجلس شوراي اسلامي هنگام بررسي آيين دادرسي كيفري صلاحيت‌هاي مزبور به ديوان عالي را مورد توجه قرار دهد.
ديوان عالي كشور كليد ثبات امنيت كشور است
جلسه هيئت عمومي ديوان‌عالي كشور صبح ديروز به رياست آيـت‌الـلـه مـحـسـنـي‌گـركـانـي،‌رئـيـس ديـوان‌عـالـي كـشـور و بـا حـضور حجت‌الاسلام‌والمسلمين محسني‌اژه‌اي، دادستان كل و قضات عالي‌رتبه ديوان عالي كشور برگزار شد.
در ابتداي اين جلسه، رئيس ديوان عالي كشور با اشاره به آياتي از قرآن مجيد اظهارداشت: همه اعمال انسان‌ها زير ذره‌بين علم الهي است و كاملاً تحت نظر است. در آيه‌اي از قرآن كريم مي‌خوانيم كه اعمال انسان در قيامت به دقت و سرعت موشكافي مي‌شود و كوچك‌ترين عمل انسان چه خير باشد و چه شر محاسبه مي‌گردد. بنابراين، نبايد گناهان كوچك را كم و حقير بشماريم يا كارهاي خير را كم و كوچك به حساب آوريم.
آيت‌الله محسني‌گركاني با استناد به آيه شريفه <فمن يعمل مثقال ذره خيراً يره و من يعمل مثقال ذره شراً يره> تاكيد كرد: <ذره> داراي معاني گوناگوني است. بعضي آن را به گردوغبار معلق در هوا و برخي ديگر به اتم تعبير كرده‌اند. مطابق اين آيه شريفه اعمال ما هر چند به اندازه وزن يك ذره باشد، آن را خواهيم ديد.
وي افزود: عمل انسان گاهي به صورت فيزيكي و مادي است و گاهي به صورت لفظ يا حتي فكر و انديشه است كه منتهي به عمل شود، همه اينها زير ذره‌بين محاسبه علمي پروردگار است.
رئيس ديوان عالي كشور با اشاره به اين‌كه همان‌طور كه همه اعمال ما زيرنظر و ذره‌بين الهي قرار دارد، افعال و اعمال ما زير ذره‌بين نگاه‌هاي مردم هم هست، تصريح كرد: مردم به كار ما و قضاوت ما كاملاً نگاه مي‌كنند تا ببينند، چه مي‌كنيم؛ البته خوشحال مي‌شويم كه مردم از آراي ديوان‌عالي كشور اطلاع پيدا كنند و جا دارد كه صداوسيما آراي ديوان‌عالي كشور را انعكاس دهد.
محسني‌گركاني خاطرنشان كرد: امنيت قضايي، بالاترين امنيت كشور است و ديوان‌عالي كشور، كليد ثبات امنيت كشور است كه كمتر به آن توجه شده است. دستگاه قضايي بزرگ‌ترين اميد كشور است و قضات،به خـصـوص قـضـات عـالـي‌رتـبـه ديـوان‌عـالي كشور كه مرجع تظلمات مراجعه‌كنندگان هستند، مايه اميد مظلومان و ستمديدگان مي‌باشند.
وي ابراز اميدواري كرد كه بتوانيم وظايف محوله را به‌خوبي انجام دهيم، به‌ويژه پرونده‌هاي زنداني‌دار در اسرع وقت رسيدگي شود.
گفتني است؛ در اين جلسه از سه قاضي ديوان‌عالي كشور كه در فروردين‌ماه بالاترين آمار را در رسيدگي به پرونده‌ها داشتند، تجليل و قدرداني به عمل آمد.
برگرفته شده از سات کانون وکلای ایران