* دكتر محمد مصدق

دكتر محمد مصدق ، فرزند ميرزا هدايت الله ( معروف به وزير دفتر ) در سال ۱۲۶۱ شمسي در تهران به دنيا آمد . پس از درگذشت پدرش لقب مصدق السلطنه به دكتر محمد مصدق داده شد . مصدق دورههاي مقدماتي و متوسطه را در شهرهاي تبريز و تهران به پايان رساند . پس از بازگشت به تهران به عنوان مستوفي محاسب خراسان برگزيده شد و به اين استان رفت . پس از مدتي به تهران برگشت و در دوره اول مجلس شوراي ملي مشروطيت به نمايندگي انخاب شد ، اما به علت صغر سن ، اعتبارنامهاش پذيرفته نشد . در سال ۱۲۸۷ شمسي به فرانسه رفت و در مدرسه علوم سياسي پاريس به تحصيل مشغول شد و ديپلم عالي دريافت كرد . سپس به سوئيس رفت و در دانشكده حقوق دانشگاه نوشاتل به فراگيري حقوق خصوصي پرداخت . سرانجام در سال ۱۲۹۰ شمسي با ارائه پايان نامه «وصيت در حقوق اسلام» موفق به دريافت دكتراي حقوق خصوصي شد . پايان نامه او در سال ۱۹۱۱ ميلادي در بلوار سن ميش فرانسه چاپ و منتشر شد . گفته ميشود كه وي نخستين فرد ايراني است كه دكتراي حقوق دريافت كرده است .
پس از مراجع به ايران ، در كابينه مشير الدوله براي وزارت عدليه انتخاب شد ، اما بنابر دلايلي به عنوان والي فارس منصوب شد . پس از تشكيل دادگستري نوين و به وجود آمدن كميسيونهاي تهيه و تدوين قوانين ، مصدق به عنوان عضو رسمي و غير رسمي كميسيونهاي مختلف به انجام وظيفه پرداخت . دكتر مصدق چند بار به نايندگي مجلس ، وزير ماليه و وزير خارجه منصوب شد و آخرين سمت او نخست وزيري در اواخر دهه ۲۰ و اوائل دهه ۳۰ شمسي بود . نهضت ملي شدن صنعت نفت ، در زمان وي به سرانجام رسيد .
برخي آثار حقوقي دكتر مصدق عبارت است از : دستور در محاكم ، حقوق پارلماني در ايران و اروپا ، اصول و قوانين ماليه ، مدارك حقوق اسلامي و وصيت در مذهب شيعه به ضميمه حقوق مدنيه ( ترجمه از فرانسه با همكاري دكتر احمد متين دفتري ، علي معتمدي و نصر الله انتظام ) ، وصيت در حقوق اسلام ( پايان نامه دكتري به زبان فرانسه )
دكتر محمد مصدق ، پس از ۸۵ سال عمر پرتلاش و با عزت و بعد از دوازده سال تبعيد در روستاي احمد آباد قزوين ، در سال ۱۲۴۵ چشم از جهان فروبست .
برگرفته شده از سایت کانون وکلای ایران